|
Kịch bản này, bước đầu tác giả dự định là một hài kịch mua vui chọc cười . Không ngờ, khi đưa cho một số người đọc, có những phản ứng chẳng tiên liệu được . Thứ nhất, có kẻ lại khóc . Tác giả coi như mình thất bại và chỉ xin, thì thôi, cười trước khóc sau vậy (tốt hơn cả, là khóc khi màn đã hạ, và cười một khi rời sân khấu ra đối mặt với cuộc đời có thực vốn đã cam go). Thứ nhì, có kẻ bảo, kịch bản này mang tính ẩn dụ, nặng phê phán xã hội và như thế có phần chính trị . Trung Nam Bắc ba miền vốn là vấn đề, và có thể còn mãi là vấn đề dân tộc . Tác giả lại coi thêm một lần mình đã thất bại . Xin thưa, không đâu, kịch bản này nhắm tính hài . Người đọc bảo chính trị tự nó có tính hài . Tác giả hỏi ngược, thế thì làm sao lại có người khóc ?
Không, một trăm lần không, Ba Miền chẳng đôi co ẩn dụ chi hết . Viết tặng Mẹ, Chị và Em sinh cùng giờ với tai ương trên mọi ngả đường, Ba Miền riêng gửi Miêng, người nhắn đòi một vai cho phụ nữ xứ Quảng trong bộ môn kịch bản xưa nay cứ đòi hỏi phát âm kiểu Bắc cho chuẩn .
Kịch Ba Miền có ba nhân vật nữ, ba mảng đời . Họ tình cờ gặp nhau trong ba màn, từ lúc Trời Chiều, đến Nửa Đêm, để rồi chia tay khi Về Sáng . Họ đều ở cái tuổi ta gọi họ là thiếu phụ . Bởi họ là những nhân vật có thật, nên để tránh ngộ nhận như kiểu các nhà văn thêm thắt làm duyên, tác giả không dám đặt tên cho các nhân vật, chỉ gọi họ là thiếu phụ B, T và N, B là chữ Bắc viết tắt, T là Trung và N là Nam, sinh quán của ba nhân vật .
Cảnh cho vở kịch: bến xe đò . Phần này, đơn giản tối đa . Không cần xe cộ gì, mà chỉ dựng một mái tôn che mưa nắng, cho thêm 1 hay 2 cái ghế đẩu thì thế là sang lắm rồi .
Ánh sáng: cần 1 đèn rọi (khi tạo chú ý đến 1 nhân vật đặc biệt) .
Âm thanh: chủ yếu là tiếng xe, tiếng chửi lộn, tiếng chân chạy . Thỉnh thoảng có tiếng nhạc nhẹ, buồn bã, mơ hồ .
Tóm lại, tác giả giản lược đến độ hy vọng vở kịch này sẽ được dựng lên sân khấu . Chỉ nhắc vị đạo diễn tương lai kia rằng hài là để cười, và nhiều khi giễu dở cũng là một cách hài . Nhưng chế thành hề, thế thôi .
+++++
Màn 1
Trời chiều
Bến xe (Đà Nẵng chẳng hạn) . Trời chiều, không gian đang chuyển sang màu huyết dụ . Tiếng mô tơ xe rần rần, tiếng người, tiếng chửi, tiếng nhốn nháo . Ba thiếu phụ ngơ ngác đứng dưới mái tôn, nói với nhau nhưng bị tiếng động át đi, nghe tiếng còn tiếng mất .
Thiếu phụ B: ...là một ... Núi có ... dời, nhưng ... không đời nào thay đổi được !
Thiếu phụ T: Nói chi ... (ghé tai vào gần thiếu phụ B) tui chưa nghe đặng ... hè ...
Thiếu phụ N: Chỉ biểu (miệng gào lớn trong tiếng động, tay giơ lên) ... xe đò trễ là chuyện không thay đổi được ! Mấy chị coi giùm hành lý, để em đi hỏi coi ... (tất cả bước ra)
Thiếu phụ B nhìn theo, tay bỏ chiếc va li xuống, mắt ngóng . Thiếu phụ T, miệng lầu bầu, mặt lạnh lùng, ngước nhìn trời . Tiếng động nhỏ dần, nhạc nổi lên (saxo chơi bài Biển Nhớ của Trịnh Công Sơn chẳng hạn), rất nhẹ, tạo cảm giác chia tay ... Lát sau,
Thiếu phụ B: (lẩm bẩm) Súi quẩy thật! Đúng là ra ngõ gặp gái ... (nhìn đồng hồ, chép miệng) Chờ cả tiếng đồng hồ rồi chứ ít à! (quay về phía thiếu phụ T, hỏi) Chị cũng vào Thành Phố ?
Thiếu phụ T (gật)
Thiếu phụ B: (thở dài, ngồi xệp xuống, bật miệng rên nho nhỏ) Giời ơi là giời ...
Thiếu phụ T: (nhìn thiếu phụ B, bực bội) Càng kêu trời càng cực! Kêu là lỡ luôn đó ...
Thiếu phụ B: ChẳNg kêu giời thì kêu ai hở chị! Mà sao lại lỡ luôn cơ chứ ?
Thiếu phụ T: (lạnh lùng, giọng sắt lại) Ông Trời ổng zậy . Lúc cần, ổng ngó lơ ... Kinh nghiệm dân gian đấy (cười nhạt, quay sang hỏi) Chị đi mô sao lỡ chuyến xe ni hè? (Ngắm thiếu phụ B, tiếp) ... Người Hà Nội hỉ ?
Thiếu phụ B: Dạ không, em quê Vĩnh Phú ... Trên đường vào Thành Phố, em ghé thăm người nhà ở Đà Nẵng ...Còn chị ? Chắc chị người ở đây ?
Thiếu phụ T: (cộc lốc) ... không! Tui đe xe ôm từ Cửa Đại vô . Vĩnh Phú ở đâu hỉ ?
Thiếu phụ B: Dạ, cách Hà Nội khoảng trên dưới trăm cây ... (Tiếng xe lại rần rần) Mà chị ơi, ngó lơ là làm sao, chị ?
Thiếu phụ T: (lại cười nhạt) ... là nhìn sang chỗ khác, là không làm chi hết . (giọng cáu bẳn) . Có ai kêu trời mà được chi mô !
Thiếu phu B: (thở dài) ... nhưng mà em phải đi !
Thiếu phụ T: (nhìn thiếu phụ B, tò mò) Lỡ xe là lỡ hẹn, không trả tiền là lỡ hàng lỡ họ hỉ ?
Thiếu phụ B: ... Không ! Em có buôn bán gì đâu ! Còn chị ?
Thiếu phụ T đáp, nhưng tiếng xe lại ần ần át đi . Lát sau, thiếu phụ B lên tiếng .
Thiếu phụ B: Chị buôn gì hở chị ?
Thiếu phụ T: (giọng khó chịu) Tò mò hỉ ?
Thiếu phụ B: (lí nhí) Ấy chết, em tọc mach thật, xin lỗi chị ...
Thiếu phụ T: (lầm bầm) Có chi mô mà lỗi với lầm ! Tui í à (nói như nói một mình), tui đi mua một giấc mơ không có giá ... (cười nhạt, quay sang thiếu phụ B, giọng bớt căng) Vậy không đi buôn thì vô Thành Phố làm chi cà ?
Thiếu phụ B: (lí nhí, quay mặt) ... có chút việc, chị ạ ! (vai rung lên, mũi sụt sịt, khóc)
Thiếu phụ T: (ngồi xuống cạnh thiếu phụ B, im lặng . Lát sau, nhẹ nhàng) Chuyện buồn hỉ ? (nhìn thiếu phụ B, an ủi) ... Chuyện gì rồi cũng qua, khóc chi cho mệt ! (lẩm bẩm) Tui khóc từ khi tám tuổi, khóc liền ba mươi năm thì hết nước mắt ...
Thình lình thiếu phụ N xuất hiện, bươnbả đi vào, lớn tiếng .
Thiếu phụ N: Hỏi mấy chả, hổng ai hay vì sao xe không tới . Mấy chả kêu, chút xíu, đợi chút xíu đi . Cha lơ xe xởn lởn, cái mặt dễ ghét, hỏi đi Sè Gòong hỉ ? Ngồi uống miếng nước nghen ... (nhái giọng Quảng) ... Đi mô vậy cà ? Chèng đất, đi mô ? Hỏi xe zô Thành Phố mà còn hỏi (lại nhái, kéo dài ra) đi mô ...
Thiếu phụ T: (lầu bầu) ... chửi cha không bằng nhái tiếng đó . Coi chừng ! Bến xe là chỗ mấy chự giang hồ . Tháng trước nghe đâu có đứa gái mười ba tuổi bị hiếp tới chết, xác quẳng xuống sông Hàn đó ... Khi xác lềnh bềnh nổi lên, công an kêu tìm thấy trong túi nạn nhân một cái vé xe đò, có đăng báo đoàng hoàng ...
Thiếu phụ N: Chu choa ơi! nghe phát ớn lạnh . (Nhì n về phía thiếu phụ B, lưng quay ra sân khấu, tay ôm đầu) Mà ủa, sao zậy chị ? (Bước lại, tay lay vai) Nè, chị nè ....
Thiếu phụ B: (ngửng lên, ngập ngừng) Bụi bến xe vào mắt, cay cay là ...
Thiếu phụ T: (khoác tay) Khóc thì khóc chứ có sao mà chối hè! Ai khóc được cứ khóc . Khóc cho sạch bụi ! (hạ giọng) Không khóc đặng thì bụi đầy tròng, cực mà phải chịu ... Cực nhưng được tiếng kiên cường (cười nhạt rồi đứng dậy) .
Thiếu phụ N: (ngồi sụp xuống cạnh thiếu phụ B, cao giọng) Em đó hai chị, gặp chuyện là em vừa khóc vừa chưởi, mà nè, chưởi đã hơn khóc nghe ... Bà già em biểu, chưởi được khóc được là tốt nhứt đó . Bà biểu, chưởi xong khóc xong là xong, hổng có để trong bụng, nhẹ mình !
Thiếu phụ B: (ngượng ngập) Bụi đấy chứ, em có khóc đâu mà khóc ! (Sụt sịt, thở dài rồi lẩm bẩm) ... còn chửi thì chửi ai bây giờ, hả giời ...
Thiếu phụ T: Lại giời ... Trời chứ không phải giời !
Thiếu phụ N: Thì cũng zậy, (nhái giọng Trung) cũng rứa ... (nhái giọng Bắc) Nhà em người Hà Nội đấy nhé ... Ảnh biểu, tiếng vùng nào cũng không chuẩn . Ông Trời thì thành ông Giời, ông Trăng hóa ra ông Giăng . Đi vô thành đi zô . Đi ra, lại nói đi za ... (cười, vui vẻ) Hồi mới gặp, ảnh biểu (nhái giọng Bắc) tôi chả phải là loài giăng cuội đâu! Em kêu, nói cái chi zậy . Ảnh giải thích, em cũng không hiểu luôn ...
Thiếu phụ B: ... thì chú cuội nói dối bị đầy lên mặt Giăng đấy!
Thiếu phụ T: ... mặt Trăng . Chú cuội ngồi gốc cây đa ...
Thiếu phụ B: (chêm) ... để trâu ăn lúa gọi cha ời ời !
Thiếu phụ N: Hay heng . Miệt em, kêu là đồ xạo . Em ... thiêt dở! Ảnh biểu (nhái giọng Bắc), em phải bổ túc văn hóa nhé! (Cười) Em mà bổ túc văn hóa thì cha con nó không có cái mà ăn!
Thiếu phụ T: (xách mé) Vậy thì đi mô kiếm ăn rồi mới tới đây ?
Thiếu phụ N: (hồn nhiên, hát) Đi mô rồi cũng nhỡ về Hà Tịnh ... Nhỡ chớ không phải nhớ nghen ... Em mới bên Viên-Chan zìa!
Thiếu phụ B: Việt Kiều hả ?
Thiếu phụ N: (trề môi) Xí ... đâu được zậy . Tụi em bắt mánh với mấy bà người Lèo gốc Việt mình làm ăn đó chị . Em giao hàng xong, về trước, để mấy người bạn ở lại mua hàng THái chở lậu qua . Trúng thì một vốn bốn lời, chia cho công an biên phòng, còn ba ... (Bất chợt thở dài sườn sượt) Con nhỏ nhà em đau, ông xã đánh điện gọi, em nóng lòngh quá phải zìa liền ...(Ngưng một lát) Thiệt khổ, bữa em đi, nó nóng có chút xíu hà ...
Thiếu phụ T: (chặc lưỡi) Có thày có thuốc, lo chi ...
Thiếu phụ B: Số mạng cả, lo cũng chẳng được !
Thiếu phụ N: (đứng phắt lên) Thì em cũng biết, nhưng (nhái giọng Bắc) nhà em đoảng lắm cơ! Đã đoảng, lại sĩ! (Thở ra) Lúc phải lo, không lo . Lúc chẳng đáng lo, lại lo . Mà đụng tới là giảng giải, phân tích bắt nhức óc, lúc nào cũng (nhái giọng Bắc) hợp tình hợp lý . Hứ! tình lý cái khỉ mốc,nó thì giỏi mà đụng tới việc thì, ôi thôi ...
Thiếu phụ T: (ngắt) Sĩ là chi rứa ?
Thiếu phụ B: Là sĩ diện !
Thiếu phụ T: Sĩ diện là chi cà ?
Thiếu phụ N: (cười ngặt nghẽo) ... là khi lẽ phải cúi mặt xuống thì lại ngảnh mặt lên . Rồi khi phải ngảnh mặt lên thì ... (cười đến gập người lại, nói không thành tiếng)
Thiếu phụ T: ... thì sao chừ ?
Thiếu phụ N: ... thì ngảnh cao tới độ không ai thấy mặt . Bắt cười dễ sợ ... (lại cười ngặt nghẽo)
Thiếu phu B: (giọng có chiều tức tưởi) Chị nói thế, người Bắc chúng em chẳng phải ai cũng thế ...
Tiếng xe lại thình lình rần rần, rồi tiếng chủi lộn, xô xát và tiếngchân chạy thình thịch, tiếng còi công an huýt lên . Ba người đàn bà nhìn nhau, tiếng động giảm dần .
Thiếu phụ B: Sợ nhỉ ... Em chẳng thấy an ninh tí nào !
Thiếu phụ T: ... Bến xe có nhân viên an ninh, lo chi rứa ...
Thiếu phụ N: Xí, ông xã em ổng biểu, khi phải lo an ninh tức là không có an ninh . Zậy mà không phải zậy là cái nghịch lý của nhân loại ...
Thiếu phụ T: Nói năng chi mô rị mọ ! Khó tới cha tui cũng không hiểu ! Chắc ổng là thành phần trí thức hỉ ?
Thiếu phụ N: (lắc) Ảnh biểu ảnh thuộc giai cấp công nông trăm phần trăm . Thứ xịn ...
Thiếu phụ B: (Cười, ngắt) Ai ở miền Bắc cũng nói vậy, chị ạ !
Thiếu phụ T: Nhưng tui không miền Bắc ! Sao ? (nhìn thiếu phụ N) Cái gì ... của nhân loại cà ?
Thiếu phụ N: (trề môi) ... thì cái nghịch lý đó !
Thiếu phụ T: (nhìn quanh, thì thào) Thôi, chớ nói chuyện chính trị .
Thiếu phụ B: Hôn nhân giữa anh chị là đúng chính sách lắm rồi ! (Cười, hóm hỉnh đọc lái, giọng làm vui) Bắc Nam ta vốn đồng bào . Xuân này xum họp Xuân nào vui hơn .
Thiếu phụ N: (lại trề môi) Chính sách cái con ... khỉ khô ! Hai chị ơi, (hạ giọng, nói như hát cải lương), cũng là nhân là duyên mà ra ! Buổi đầu, em bị ảnh zụ đó hai chị ! Sau, thì em zụ lại ! (nhái giọng Bắc) Gậy ông đập lưng ông, hợp tình hợp lý là zậy !
Tiếng xe lại rần rần . Hai thiếu phụ B và T cười, nói nhưng không nghe được . Ánh sáng hiu hắt, trời tối dần . Thiếu phụ N ghé tai vào mặt thiếu phụ T ...
Thiếu phụ N: ... thì rồi chút em sẽ kể hai chị nghe ! Chết cha, tối tới nơi ! . Xe cộ điệu này coi bô> không khá ! (đứng lên, bước ra, ngoái lại nói) Em ra hỏi coi sao ! Chị coi chừng giùm đồ nghen !
Thiếu phụ B kéo túi để cạnh mình, vẻ nhớn nhác . Thiếu phụ T đứng dậy, ngóng nhìn rồi bước theo thiếu phụ N . Còn một mình, thiếu phụ B dáng lúc một thiểu não, lại ngồi xệp xuống . Đèn rọi . Nhạc nhẹ dìu dặt lắng dần, mơ hồ ...
Thiếu phụ B (độc thoại) :
Bao giờ có xe đây ? Giời lại tối rồi ! (Nhìn đồng hồ, chép miệng) Từ bao nhiêu năm nay, giời lúc nào cũng là giời chiều vàng vọt . Như cỏ úa ... (cười gượng) ... như thân tôi . Lạc loài, tàn phai . Giấc mơ bình minh mỗi ngày một xa, tiếng gà đầu ô không ai được nghe, đến độ chẳng ai còn nhớ ! Kể cả Mẹ ! Mẹ như rơm rạ, nằm bao nhiêu năm nay, mắt vần mở, nhưng vô hồn . Con gọi, mẹ, mẹ ơi . Mẹ mở mắt nhìn lên kèo, lên cột . Con lay, nhìn keò nhìn cột làm gì hở mẹ . Con gọi, mẹ hãy nhìn con mẹ đây này ! Vô phương . Mẹ bất động, mắt trừng trừng giữa cái khoảng không lạnh lẽo vô tri . Mẹ ơi, cái chết hẳn cũng bất động như thế, khác chăng là không phải cậy răng đổ cháo . Không phải thay tã lót cứt đái . Phải không ? Con gào lên . Mẹ vần bất động, chỉ có hai giọt nước mắt, như hai giọt máu, ứa ra, lăn theo vết nhăn chảy xuống thái dương . Giời hỡi, sống không cho, chết chẳng được ! Hết thời bao cấp, cháo chẳng có, nói gì đến cơm . Giời thế, trách chi người ? (Nức lên, nhìn xuống như đang nói với mẹ) Mẹ, mẹ dậy đi mẹ ! (chợt đổi giọng, mơ màng) Mẹ còn nhớ chứ ? Ngày con sơ tán lên Hòa Bình, mẹ lẽo đẽo theo suốt một ngày đường, vừa đi vừa khóc . Mẹ dặn, coi chừng cái bọn Thần Sấm, Con Ma, nghe tiếng máy bay là phải chúi đầu vào bụi tre, tay bịt tai, mắt nhắm lại, con nhé ! Các thày các cô trong trường nủa cười nửa mếu, khuyên, bà ơi, thôi bà về đi, nhà trường sẽ lo cho các cháu . Mẹ nài " ... con bé cháu nhà tôi đẻ ra sài đẹn, lớn lên lại ngu ngơ ..." . Giời ơi, thế mà đến nay chỉ một chớp mắt, giờ thì mẹ chẳng nói lấy một câu . Mẹ, mẹ dậy nhé . Nhìn con mẹ đây này ! Mẹ bảo, sau chiến tranh, con gái mẹ vần không trầy trụa, thế có may không ! Vâng, phần xác thì không trầy trụa . Nhưng còn phần hồn con, trong sâu kín, làm sao mẹ nhìn thấy được ? Cái phần hồn ấy mẹ ơi ...
Thiếu phụ B tay ôm mặt, đầu gục xuống giữa hai gối, vai rung lên . Giữa tiếng thút thít, câu Cái phần hồn ấy mẹ ơi ... văng vẳng, lập đi lập lại . Đèn từ từ sáng lên . Có tiếng nói, tiếng chân ...
Thiếu phụ T: (bước vào, giọng bực bội) Đã dặn là đừng mắc mớ đối đáp với bọn côn đồ ...
Thiếu phụ N: (chua ngoa) Hỏng chưởi, tức thấy mồ nội . Chị biểu, cái thằngtay chống nạng làm tàng, nó theo em, nó hỏi "đi" thì nhiêu ? Chèng ơi, táng được một bạt tai là em táng liền ... Em chưởi, nó giả lả, tay chỉ chị, miệng kêu "con nhỏ có cái mặt đẹp như Thái hậu Dương Vân Nga kia, thì trăm ngàn cũng OK" ... Hứ ! tổ cha cái bọn đầu đường xó chợ ...
Thiếu phụ T: (lẩm bẩm) ... cái mặt đẹp, trăm ngàn ... (quay nhìn thiếu phụ B) ...ủa, sao lại khóc nữa rồi nè ? Khóc hoài zậy ?
Thiếu phụ N: (bước lại) Trễ xe mà, đâu có chi ! Chị nè, em nóng ruột lo con nhỏ mà cũng phải chịu zậy đó chị ! Tới Thành Phố, em còn phải bắt xe đi An Giang nữa ... Em là còn cực hơn mấy chị !
Thiếu phụ T: (Tay đưa lên xuỵt xuỵt, nhìn ra, thì thào) ... tụi nó theo mình kìa ! Nó lởn vởn ngoài tê, nhìn coi ...
Thiếu phụ B: (sợ sệt, tay quệt nước mắt) Tụi nào ?
Thiếu phụ N: (tay thọc vào bọc tìm tìm) Còn tụi nào, mấy thằng côn đồ đứng bên chứ ai !
Thiếu phụ B: Hay ta đi trình công an ?
Thiếu pụ T: Cũng zậy thôi, vỏ dưa vỏ dừa đều là vỏ cả !
Thiếu phụ N: (tay lôi khỏi bọc, chìa ra) ... Đêm nay, hai người ngủ thì một người thức canh chừng . Nè ...
Thiếu phụ B: Gì vậy chị ?
Thiếu phụ N: Súng !
Thiếu phụ B: Giời ơi !
Thiếu phụ T: Lại kêu Trời ! Súng đâu mà có zậy ?
Thiếu phụ N: Thì mua ở chợ chứ còn ở đâu khác được ... Đi buôn mà không có nó là (nhái giọng Bắc) rách việc ! (Kể lể) Zậy mà khi em mua về nhờ Ảnh dậy bắn, ảnh kêu, thôi, thời bình rồi . Nghe ảnh nói (cười cười) em ngờ ảnh xa/o khi ảnh nhận xưa ảnh là đặc công ...
Thiếu phụ T: Hừ ... Thời Bình
Tiếng xe lại bất chợt rần rần, mùi xăng nhớt bốc lên . Thiếu phụ T bịt mũi, miệng thở dốc .
Thiếu phụ B: (chạy lại, đỡ lưng) Chị làm sao thế ? Chị nằm xuống ...
Thiếu phụ T: (lảm nhảm la lớn) Nóng, nóng chết mất ... Lửa ở đâu mà cháy hung thế này . Chạy bay ơi, chạy cho lẹ . Lên đường nhựa trên cao kia, bay ơi ! Mạ ơi, mạ đâu mạ ?
Tiếng la nhỏ dần . Thiếu phụ T thiếp đi . Thiếu phụ B lấy khăn dấp nước lau mặt cho thiếu phụ T . Tiếng động cơ xe im bặt trong màn đêm buông dần xuống trong khi nhạc lại cất lên, nhẹ như tơ . Đèn tắt .
(xem tiếp Màn 2 - Nửa Đêm)
Cửu Long
|
